بيشتر است . و هم از رودها كه به اين دريا ميرسد رود مهران سند است كه از اقليم پنجم از چشمه‌هائى در ارتفاعات و كوههاى ولايت قنوچ كشور بووره و سرزمين كشمير و قندهار و طافن سرچشمه ميگيرد و به شهر مولتان ميرسد - معنى مولتان روزنهء طلاست - و در آنجا مهران نام ميگيرد ، آنگاه بولايت منصوره ميرسد و در حدود دو فرسخى ديبل كه از ساحل سند است به دريا ميريزد . از منصوره تا دريا هفت روز راه است . در مهران سوسمار هست كه همان نهنگ است چنان كه در نيل مصر نيز هست . طغيان آن نيز در وقت طغيان نيل است . مردابها و هورهاى بزرگ دارد نزديك سيصد فرسنگ كه همه نيزار است . و در آنجا قومى از سند بسر مىبرند كه آنها را ميد گويند و مردمى انبوهند و طرفدار مردم منصوره‌اند و به دريا كشتيها دارند و راه كشتيهاى مسلمانان را كه بسرزمين هند و ديار چين و جده و قلزم و غيره رفت و آمد دارد مىبرند همانطور كه شوانى در درياى روم راهزنى ميكنند . ابو عثمان عمرو بن بحر جاحظ در كتاب الاخبار عن الامصار و عجائب البلدان گويد : سرچشمهء مهران سند و نيل از يكجاست و توافق طغيان آن را و اينكه در هر دو نهنگ هست و ترتيب زراعت هر دو ولايت يكى است دليل آورده و ندانم اين را از كجا دانسته است . نهنگ در بيشتر خليج‌هاى هند چون خليج صندابور و خليجهاى زابج و غيره هست و مردم و حيوانات را چون مردم و حيوانات مصر آزار مىكند . از اين مهران ، رودى منشعب مىشود كه آن را مهران كوچك گويند . طول بستر مهران بزرگ از اول تا آخر نزديك پانصد فرسخ و بقولى بيشتر است . و هم از آن جمله رود بزرگ هند معروف به جنجس ( گنگ ) است كه از مهران بزرگتر است و بسيارى از اقوام هندو و غيره بر كناره‌هاى آن مسكن